อำเภอทุ่งตะโก

คำขวัญอำเภอ

หาดทรายงาม น้ำตกสวย รวยผลไม้ ไหว้เสด็จในกรมฯ ชมพระธาตุมุจลินทร์

ที่อยู่ที่ว่าการอำเภอ

ติด ถ.ทางหลวงหมายเลข 41 (ชุมพร - พัทลุง) ม.1 ต.ทุ่งตะไคร อำเภอทุ่งตะโก จังหวัด ชุมพร

หมายเลขโทรศัพท์

077 536-016

หมายเลขโทรสาร

077-536019
ประวัติความเป็นมา

ได้ปรากฏหลักฐานการสร้างเมืองนครศรีธรรมราช ว่ามีการสร้างเมืองสิบสองนักษัตรเป็นเมืองบริวารซึ่งหนึ่งในจำนวนนี้คือเมืองชุมพร ซึ่งมีศักดิ์เป็นเมืองตรีและมีเมืองขึ้นเล็กๆอีก 7 เมืองด้วยกัน คือ เมืองปะทิว เมืองท่าแซะ เมืองเมลิวัน เมืองกระ (ปัจจุบัน คือ อ.กระบุรี) เมืองระนอง เมือง หลังสวนและเมืองตะโก ต่อมาในภายหลังได้รวมเอาเมืองกำเนิดนพคุณ(คือ อ.บางสะพานน้อย)เข้ามาด้วย

เมืองตะโกจึงได้มีชื่อในประวัติศาสตร์ตั้งแต่บัดนั้น และได้ถูกจัดให้ เป็นหัวเมืองจัตวาชั้นเอก และที่มีความสำคัญเนื่องจากเป็นทางผ่านของกองทัพ ที่ยกมาจากเมืองหลวง ทั้งในสมัยกรุงศรีอยุธยา สมัยกรุงธนบุรี และสมัยกรุง รัตนโกสินทร์ ดังปรากฏความตอนหนึ่งในสมัยกรุงธนบุรีว่าเมื่อปีกุน เอกศกล.ส.1137 (พ.ศ.2312) พระเจ้ากรุงธนบุรีได้โปรดเกล้าให้พระยาจักรียกทัพไปตีเมืองนครศรีธรรมราช มาถึงเมืองชุมพร นายมั่น ชาวเมืองชุมพรให้หาสมัครพรรคพวกจากเมืองชุมพรและเมืองตะโกเข้าเป็นกองอาสาศึก และฝึกทหารที่เมืองตะโกบริเวณใกล้วัดธรรมถาวรในปัจจุบัน ซึ่งในสมัยนั้นชาวบ้านเรียกว่า"ดอนหัดม้า"มีตาขุนเพชรเป็นหัวหน้า และต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ปีมะเส็ง สัปตศก จ.ศ.1147 (พ.ศ.2328) พม่าได้ยกทัพมาตีเมืองไทยทาง เมืองระนอง เมืองกระ เมืองชุมพร เมืองตะโกและเมืองไชยา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก จึงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้พระอนุชาธิราช กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหานาท ยกทัพเรือขึ้นบกที่เมืองชุมพร เพื่อช่วยเหลือหัวเมืองปักใต้ โดยเดินทัพผ่านเมืองตะโก เมืองหลังสวน ไปสู้กันที่เมืองไชยา

เมืองตะโกถูกพม่าตีแตกและเผาทำลายจนสิ้นซากพร้อมๆกับเมืองชุมพร จึงเป็นเมืองที่ไร้ชื่อตลอดมา จากหลักฐานที่ปรากฏ คนสุดท้ายที่รักษาเมืองตะโกคือ"หมื่นรามราชรักษา"จนถึง พ.ศ.2440 เมืองตะโก ได้ถูกลดฐานะลงมาเป็นตำบลขึ้นกับเมืองสวีตลอดมา ต่อมา พ.ศ.2518 นายประมวล กุลมาตย์ ส.ส.เมืองชุมพร ได้เสนอ เรื่องต่อกระทรวงมหาดไทย เพื่อขอยก ต.ตะโก ต.ปากตะโก และ ต.ทุ่งตะไคร ยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอทุ่งตะโก จึงได้ประกาศในราชกิจจนุเบกษาฉบับพิเศษ เล่มที่ 93 ตอนที่ 106 เรื่องแบ่งท้องที่อำเภอสวี จ.ชุมพร และตั้งเป็นกิ่งอำเภอทุ่งตะโก ตั้งแต่วันที่ 6 กันยายน2519 ในสมัย ม.ร.ว.เสนีย์ปราโมช เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 19 กรกฏาคม 2534

ภูมิศาสตร์

อำเภอทุ่งตะโกตั้งอยู่ทางทิศใต้ของจังหวัดชุมพร ห่างจากตัวจังหวัด 49 กิโลเมตร ตั้งอยู่เลขที่ 89 หมู่1 ตำบลทุ่งตะไคร อำเภอทุ่งตะโก จังหวัดชุมพร ระหว่างหลักกิเมตรที่ 47-48 ริมถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 41 มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 291,785 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขต ดังนี้

ทิศเหนือ

อำเภอสวี จังหวัดชุมพร

ทิศใต้

อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร

ทิศตะวันออก

อำเภอทะเลอ่าวไทย

ทิศตะวันตก

อำเภอสวี อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร
ลักษณะภูมิประเทศ

ลักษณะพื้นที่ราบเชิงเขาทางทิศตะวันตก ส่วนทิศตะวันออกเป็นที่ราบชายฝั่ง ติดกับทะเลอ่าวไทย มีชายหาดยาว 15 กิโลเมตร พื้นที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การเพาะปลูกพืชผลไม้ และทำการประมงชายฝั่ง